Eureka Express – Julio 2026 | Las startups españolas ganan terreno en Latinoamérica

El verano suele ser un buen momento para detenerse unos minutos, mirar el contexto y comprobar hacia dónde se mueve el ecosistema de la innovación.

En este nuevo número comenzamos precisamente con esa mirada al exterior. Analizamos dos informes que ayudan a entender algunas de las tendencias que marcarán los próximos años: el papel que España quiere desempeñar como puente entre Europa y América Latina para las startups y la evolución de los ecosistemas de emprendimiento de impacto, con una atención especial a Galicia, Vigo y las oportunidades que se abren para nuestro territorio.

También repasamos algunos de los proyectos que han marcado estas últimas semanas en Inova. Compartimos los avances de VLP4.0, la renovación de nuestro compromiso con el Pacto Mundial de las Naciones Unidas y varios trabajos que reflejan la diversidad de ámbitos en los que desarrollamos nuestra actividad: desde la planificación estratégica en salud y la acción climática municipal hasta la transformación digital de la investigación universitaria y el acompañamiento a proyectos emprendedores vinculados a la economía circular.

Como siempre, esperamos que estos contenidos os resulten útiles para conocer mejor el trabajo que estamos desarrollando y, sobre todo, para seguir de cerca algunas de las iniciativas e ideas que están contribuyendo a impulsar la innovación desde Galicia.

Radar Externo

Spain Global Startup Hub: España pone el foco al otro lado del Atlántico 

Durante años, España contó su historia emprendedora a través de unas pocas señales muy visibles. Grandes rondas de inversión, unicornios, adquisiciones millonarias y compañías capaces de competir fuera. Era una forma útil de demostrar que aquí también podían nacer empresas tecnológicas con ambición internacional.

Ese relato ha cumplido su función. Hoy empieza a quedarse corto.

El informe Spain Global Startup Hub 2026, elaborado por ICEX, plantea una aspiración más amplia. España quiere ganar peso en todo el recorrido de una empresa tecnológica: desde su nacimiento hasta el acceso a capital, grandes clientes y mercados exteriores, con una atención especial a la conexión entre Europa y América Latina.

Ese salto exige bastante más que fundadores e inversión. Hace falta una red empresarial con presencia internacional, fondos acostumbrados a coinvertir y una reputación sólida como lugar desde el que hacer negocios. España cree tener parte de ese terreno ganado.

Un ecosistema que mira hacia el Atlántico

La expansión internacional de las principales startups españolas dibuja un mapa llamativo. Su primer mercado exterior no es Francia, Alemania o Reino Unido. Es México.

mercados_internacionales_startups

Según el informe, 87 de las 100 startups españolas de mayor valoración tienen una presencia relevante en ese país. Después aparecen Argentina, Estados Unidos, Brasil y Reino Unido. Portugal, Italia y Francia también cuentan, aunque quedan por detrás de varios mercados latinoamericanos.

El idioma ayuda. También pesan la cercanía cultural y las relaciones empresariales construidas durante décadas. Todo ello reduce barreras a la hora de vender, negociar o adaptar un producto.

América Latina ofrece, además, un espacio de crecimiento difícil de encontrar en mercados europeos más maduros. En algunos sectores, la digitalización avanza rápido y todavía existen necesidades poco atendidas. Para muchas compañías españolas, eso permite probar modelos, ajustar productos y ganar escala en menos tiempo.

El ecosistema español tiene así una orientación peculiar. Europa sigue siendo clave para captar capital, acceder a conocimiento y operar dentro de un marco regulatorio común. América Latina aparece como una vía natural de expansión comercial.

El capital empieza a moverse en ambas direcciones

La internacionalización también se nota en la actividad de los fondos.

En 2025, los inversores españoles de capital riesgo participaron en operaciones en Reino Unido, Estados Unidos, Francia e Israel. Reino Unido recibió 46,7 millones de euros; Estados Unidos, 44,7 millones; Francia, 37,6 millones; e Israel, 34,2 millones.

Son cantidades modestas frente a los grandes mercados internacionales, pero muestran que los fondos españoles empiezan a buscar oportunidades fuera y a compartir operaciones con inversores de otros países.

La entrada de capital extranjero en España tiene bastante más peso. Los fondos estadounidenses participaron en 41 operaciones por un importe de 281,4 millones de euros. Reino Unido aportó 159,3 millones; Francia, 155 millones; y Suecia, 102,7 millones.

origen_capital_riesgo_extranjero_espana_2025

Más allá de las cifras, este movimiento amplía las conexiones del ecosistema. Un fondo extranjero puede aportar experiencia en rondas avanzadas, contactos con otros inversores y acceso a mercados donde ya tiene presencia. Cuando un fondo español invierte fuera, incorpora referencias que después aplica en sus empresas participadas.

El aprendizaje no termina cuando se cierra la operación.

Una relación de ida y vuelta

El informe presenta a España como puente entre Europa y América Latina. La expresión está bastante gastada, pero en este caso tiene una base empresarial reconocible.

Startups latinoamericanas como Rappi, Ualá o NotCo han utilizado España como primer paso para entrar en Europa. Desde aquí acceden al mercado de la Unión Europea y encuentran compañías españolas que conocen bien sus países de origen.

Telefónica, Santander, BBVA, Iberdrola o Repsol llevan décadas operando en América Latina. Para una startup que llega desde Colombia, Argentina o Chile, estas empresas pueden facilitar un primer contrato, una alianza comercial o una entrada en otro mercado.

La relación funciona también al revés. Una compañía española puede apoyarse en las filiales latinoamericanas de esas mismas corporaciones para desplegar su solución en varios países sin empezar desde cero en cada uno.

Esa red ofrece una ventaja difícil de copiar. No garantiza ventas, pero sí crea más oportunidades para que las conexiones empresariales terminen convirtiéndose en negocio.

El problema de los pilotos eternos

España ha desarrollado una infraestructura amplia de innovación abierta. Wayra, Santander X, BBVA Open Innovation y otras plataformas corporativas lanzan retos, seleccionan startups y prueban soluciones en entornos reales.

Eso ha acercado dos mundos que durante años apenas se entendían. Las startups han aprendido a trabajar con grandes organizaciones y las corporaciones han ganado agilidad para localizar tecnologías y equipos especializados.

El límite aparece cuando todo termina en una prueba.

Una sucesión de convocatorias y pilotos puede generar mucha actividad sin producir ventas sostenidas. El propio informe de ICEX reconoce que el siguiente paso debe ser más comercial.

Una startup crece cuando una gran compañía compra, integra y despliega su solución. Y cuando ese primer contrato abre la puerta a otros.

España ya tiene fondos, aceleradoras, programas públicos y empresas interesadas en innovación. Ahora necesita que esa infraestructura funcione como mercado y no se quede en escaparate.

El mapa se amplía despacio

Madrid y Barcelona continúan muy por delante del resto. En 2025 ocupaban los puestos octavo y undécimo entre los principales hubs emprendedores de Europa y reunían cerca de 3.500 empresas tecnológicas.

Aun así, otras ciudades están ganando presencia. Valencia cuenta con 525 empresas tecnológicas; Bilbao, con 230; Zaragoza, con 187; San Sebastián, con 183; y Málaga, con 178.

mercados_internacionales_startups_españolas

mercados_internacionales_startups_españolas

La distancia sigue siendo grande, pero el mapa empieza a ofrecer más matices. Algunas ciudades están construyendo su posición desde sectores donde ya tienen empresas tractoras, universidades, centros tecnológicos o demanda industrial. Esa vía parece más sensata que intentar copiar a Madrid o Barcelona.

Vigo entra en el mapa nacional

Vigo figura entre las 16 ciudades españolas con mayor presencia de empresas tecnológicas. El informe contabiliza 92 compañías, 773 empleos y una facturación conjunta de 71 millones de euros. También incluye a ViaGalicia entre las aceleradoras relevantes del país.

Las cifras quedan lejos de los grandes polos nacionales, pero sitúan a Vigo dentro del grupo de ciudades intermedias con una base tecnológica reconocible. La industria, la automoción, el ámbito marino y la proximidad a Portugal ofrecen un terreno sobre el que construir un perfil propio.

No todas las ciudades necesitan convertirse en el próximo gran hub. A veces es más útil saber en qué pueden ser realmente buenas.

Galicia tiene ecosistema emprendedor, pero no uno solo

El Índice de Ecosistemas de Emprendimiento de Impacto 2026, promovido por Impact Hub Donostia y Madrid, propone una forma distinta de mirar el emprendimiento. Aquí no se cuentan startups, rondas o unicornios.

El análisis combina 120 indicadores económicos, sociales y ecológicos para valorar hasta qué punto una provincia ofrece condiciones favorables para que la actividad emprendedora genere bienestar y se sostenga en el tiempo.

Ese matiz es importante. El ranking no contradice que Madrid y Barcelona concentren buena parte del capital y de las empresas tecnológicas españolas. Mide otra cosa: la salud general del territorio en el que esas empresas nacen y operan.

El tamaño no garantiza el liderazgo

Madrid ocupa la primera posición, pero el resto de los primeros puestos rompe algunas ideas asumidas. Navarra aparece segunda; Girona, tercera; Huesca, cuarta; y La Rioja, quinta. Gipuzkoa, Bizkaia, Teruel, Lleida y Araba completan las diez primeras posiciones.

Barcelona cae hasta el puesto 13. Málaga, uno de los polos tecnológicos que más atención ha recibido durante los últimos años, aparece en el 45. Valencia ocupa el 30.

El índice premia el equilibrio. Una provincia puede tener un tejido empresarial dinámico y, al mismo tiempo, arrastrar problemas de vivienda, desigualdad, acceso a servicios o presión ambiental. Cuando el análisis incorpora todas esas capas, el mapa cambia.

Galicia se reparte en cuatro velocidades

Ourense obtiene el mejor resultado gallego y ocupa el puesto 21. Le siguen A Coruña, en el 25; Lugo, en el 28; y Pontevedra, en el 31. Ninguna provincia entra en el grupo de cabeza, pero tampoco aparece en la parte más baja de la clasificación.

ranking_total_provincias_galicia

El detalle por capas ayuda a entender mejor estas posiciones. Ourense destaca especialmente en salud ecológica, donde alcanza el puesto 12. A Coruña obtiene su mejor resultado en la dimensión social, con la posición 19. Lugo se sitúa en el puesto 26 en salud social y en el 28 en salud ecológica, aunque baja hasta el 37 en la económica.

Pontevedra presenta el perfil más desequilibrado. Ocupa el puesto 25 en salud social y el 31 en salud económica, pero cae al 45 en la capa ecológica. Es una lectura interesante para una provincia que concentra buena parte de la industria y de la actividad tecnológica gallega: el dinamismo productivo convive con mayores tensiones territoriales y ambientales.

Galicia, por tanto, no muestra un único modelo. Ourense se apoya más en su base ecológica; A Coruña, en sus capacidades sociales y de conocimiento; Pontevedra, en una economía más densa; y Lugo mantiene una posición intermedia sin una ventaja tan marcada.

ranking_galicia_por_capas

Un ranking que sirve menos para presumir que para decidir

La conclusión principal del informe es que los ecosistemas no mejoran sumando iniciativas aisladas. Necesitan gobernanzas capaces de coordinar administraciones, empresas, universidades y organizaciones sociales. También requieren espacios físicos y digitales donde esos actores puedan encontrarse y colaborar.

Hay otra advertencia útil. Los cambios territoriales tardan en aparecer en los indicadores. El informe habla de periodos de cuatro o cinco años para apreciar resultados. Eso obliga a desconfiar de las políticas construidas alrededor de convocatorias breves o proyectos que desaparecen cuando termina la financiación.

El ranking ofrece una fotografía. Su utilidad empieza cuando cada territorio deja de mirar únicamente su puesto y estudia por qué lo ocupa.

En clave Inova

VLP4.0 completa su desarrollo con una solución operativa para la gestión en planta

VLP4.0 ha cerrado su etapa de I+D+i con una plataforma operativa para apoyar la gestión diaria en plantas industriales. El resultado llega después de tres fases y varios procesos de validación en entornos reales de los sectores de la automoción y la construcción naval.

El proyecto comenzó en 2023 con el objetivo de integrar en una misma solución la información que utilizan operarios, responsables de equipo y gestores durante la actividad en planta. Desde el inicio, el trabajo se organizó en torno a cuatro ámbitos: operaciones, recursos, ubicaciones y documentación.

TI Automotive fue la primera empresa en probar la plataforma. Su participación permitió contrastar el desarrollo en un entorno de automoción, donde la planificación de tareas y la disponibilidad de recursos requieren una coordinación continua.

Presentación proyecto VLP4P para gestión de plantas industriales

La siguiente etapa trasladó el proyecto al sector naval. Astilleros Cardama participó como banco de pruebas durante las primeras validaciones y ayudó a adaptar la solución a una actividad marcada por proyectos de larga duración, cambios frecuentes y la intervención de numerosos perfiles profesionales.

Una plataforma que incorpora IA

Más adelante se incorporó Lido Marine, lo que permitió analizar también las necesidades de una empresa auxiliar y ampliar la visión sobre la coordinación dentro de la cadena de valor.

Cada fase añadió nuevas capacidades. La plataforma incorporó herramientas de inteligencia artificial para consultar información y documentación, funciones de analítica, medidas de ciberseguridad y un módulo para registrar los residuos generados. La última etapa profundizó en la supervisión de las operaciones y en los ajustes de planificación a partir de datos actualizados.

Primeras implantaciones antes de fin de año

El desarrollo ha reunido a asociaciones empresariales, entidades tecnológicas y compañías industriales. Inova ha participado en las tres fases junto con ACLUNAGA, Galicia Digital-DIHGIGAL y distintas empresas especializadas, con financiación del Ministerio de Industria y Turismo a través del programa de Agrupaciones Empresariales Innovadoras.

Finalizado este recorrido, VLP4.0 dispone ya de una base funcional testada en distintos ámbitos industriales. Inova prevé iniciar su implantación en nuevas instalaciones industriales antes de que termine el año, adaptando la plataforma a la organización, los procesos y el grado de madurez digital de cada empresa.

Inova renova por cuarto ano consecutivo o seu compromiso co Pacto Mundial da ONU

Inova presentou a súa nova Comunicación de Progreso e mantén, por cuarto ano consecutivo, o seu compromiso co Pacto Mundial das Nacións Unidas.

A Comunicación de Progreso é o mecanismo co que as empresas adheridas deben informar cada ano sobre a evolución do seu desempeño en sustentabilidade. Desde 2023, este proceso inclúe a presentación dun cuestionario específico ou dun informe de sustentabilidade.

Compromiso co Pacto Mundial da ONU

O documento permite comprobar como avanzan as empresas respecto dos Dez Principios do Pacto Mundial e dos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible. Tamén obriga a revisar o traballo feito, detectar carencias e fixar novos obxectivos. Por iso, a súa presentación vai máis alá dunha renovación formal.

No caso de Inova, este cuarto ano consecutivo confirma a continuidade dun compromiso que forma parte da actividade da empresa. Boa parte dos proxectos nos que traballamos están directamente relacionados coa transición enerxética, a economía circular, a adaptación ao cambio climático, a innovación responsable ou a mellora da competitividade desde criterios de sustentabilidade.

Formar parte do Pacto Mundial supón asumir unha responsabilidade pública. As empresas participantes deben explicar que medidas adoptan e como evolucionan nos ámbitos dos dereitos humanos, as condicións laborais ou o medio ambiente.

Para Inova, cumprir de novo con este proceso é unha forma de dar continuidade ao traballo realizado e de manter aberta unha revisión que debe ser permanente. A sustentabilidade non se resolve cunha declaración puntual. Esixe medir, corrixir e volver comprobar. 

O Grupo ICEDE da USC confía en Inova para renovar a súa presenza dixital

O Grupo ICEDE (Innovación, Cambio Estrutural e Desenvolvemento), da Universidade de Santiago de Compostela, encargou a Inova o deseño e desenvolvemento da súa nova páxina web.

O traballo parte dunha necesidade bastante concreta. A actividade investigadora do grupo medrou nos últimos anos e precisaba un espazo dixital capaz de ordenar mellor os seus contidos e facer máis accesible o coñecemento que xera.

A nova web reunirá información sobre proxectos, publicacións, eventos, equipos de investigación e resultados científicos. Tamén permitirá explicar con máis claridade as principais liñas de traballo de ICEDE, vinculadas á innovación, o desenvolvemento territorial, a economía circular, a sustentabilidade e as políticas públicas.

O equipo de Inova está a traballar na estrutura dos contidos, na arquitectura da información, no deseño da experiencia de usuario e no desenvolvemento técnico da plataforma. A prioridade é que a navegación resulte clara e que cada público atope con facilidade a información que busca, desde persoal investigador ata administracións, empresas, medios e cidadanía.

Este novo encargo reforza unha liña de traballo na que Inova leva tempo participando: axudar a universidades, centros de coñecemento e entidades de innovación a comunicar mellor o que fan.

Unha web ben resolta pode cumprir unha función moi práctica. Ordena información, facilita a transferencia de coñecemento e abre novas vías de colaboración. No ámbito da investigación, iso significa achegar os resultados a quen pode utilizalos.

Boiro avanza na avaliación da súa estratexia climática

Os plans tamén necesitan pasar revisión. Catro anos despois da aprobación do Plan de Acción para o Clima e a Enerxía Sostible (PACES), o Concello de Boiro inicia a elaboración do seu segundo informe de seguimento, un documento que permitirá comprobar que medidas chegaron a executarse, cal foi a súa evolución e que cambios convén introducir para continuar avanzando ata 2030.

Inova será a responsable deste traballo, que incluirá a actualización do inventario de emisións de CO₂ do municipio, a revisión das accións previstas no plan e a incorporación de novas medidas relacionadas coa adaptación ao cambio climático e a pobreza enerxética.

O informe recollerá tamén a información necesaria para dar conta do estado da evolución do compromiso de Boiro co Pacto das Alcaldías. Máis alá de cumprir cunha obriga administrativa, o obxectivo é que o municipio barbanzán dispoña dunha fotografía actualizada da situación e dun documento útil para orientar as actuacións dos próximos anos.

Os proxectos da BF ClimaTech testan as súas ideas frente a Xegalicia

Quen acompaña un proxecto desde os seus primeiros pasos sabe que os cambios importantes non adoitan producirse dun día para outro. Van chegando pouco a pouco, sesión tras sesión.

Iso foi o que se puido comprobar na última xornada de formación e networking da terceira edición da BFClimaTech – Business Factory ClimaTech.

Elevator Pitch ante Xesgalicia  - BF ClimaTech

Os equipos participantes presentaron o seu elevator pitch ante Xesgalicia, nun exercicio que lles permitiu medir a solidez das súas propostas e comprobar como responden nun escenario próximo ao dun investimento real.

Desde Inova, como parte do Equipo Xestor da aceleradora impulsada por IGAPE e Viratec, levamos meses traballando xunto a estas iniciativas. Ver como evolucionaron neste tempo é, sen dúbida, unha das mellores noticias que podemos recibir.

Arrancan las primeras sesiones del Plan Estratégico del I3PT

El pasado 15 de julio celebramos la primera sesión de trabajo para iniciar la elaboración del nuevo Plan Estratégico 2026-2030 del Parc Taulí Research and Innovation Institute (I3PT).

Plan Estratégico I3PT

Durante los próximos meses desarrollaremos un proceso de trabajo que combinará el diagnóstico interno del instituto, el análisis del contexto científico y sanitario, un benchmarking con centros de referencia y talleres participativos en los que recogeremos la visión de profesionales sanitarios, personal investigador, empresas y pacientes.

INOVA: CONSULTORA TECNOLÓGICA
Resumen de privacidad

Esta web utiliza cookies para que podamos ofrecerte la mejor experiencia de usuario posible. La información de las cookies se almacena en tu navegador y realiza funciones tales como reconocerte cuando vuelves a nuestra web o ayudar a nuestro equipo a comprender qué secciones de la web encuentras más interesantes y útiles.