Eureka Express – Julio 2025 | España, ante el reto digital: avances sólidos, retos estructurales

La Comisión Europea nos da un tirón de orejas: tenemos redes de fibra y 5G de primera, y hasta un modelo de IA propio en lenguas cooficiales, pero las pymes siguen muy atrás en adoptar inteligencia artificial o servicios cloud. Una brecha que, si no se corrige, lastrará la productividad y la competitividad.

Por suerte, la evidencia también nos deja claro que digitalizarse no es solo cuestión de eficiencia: es clave para ser más sostenibles. Redes inteligentes, sensores, análisis de datos… ayudan a reducir emisiones, optimizar recursos y diseñar mejores políticas. Pero no basta con invertir: hay que hacerlo con propósito y medir el impacto.

Desde Galicia llegan luces y sombras. El sector TIC supera los 23.000 empleos y consolida su crecimiento, aunque sigue muy concentrado en las grandes ciudades y con fuerte peso de micropymes. Mientras, la red IoT pública iCousas avanza en su despliegue para prevenir catástrofes y gestionar emergencias en tiempo real.

Y hablando de soberanía tecnológica, Vigo se prepara para acoger la primera planta de chips fotónicos de Europa, un proyecto pionero que suma universidad, industria e inversión pública y privada.

Para rematar, un hito que combina lengua y tecnología: el modelo de IA en galego Carballo supera las 32.000 descargas, consolidando un ecosistema que defiende la diversidad lingüística también en el ámbito digital.

Ya sabéis: tecnología, sí, pero siempre con impacto y propósito. Como nos gusta en Inova.

Todo esto (y más), bajo estas líneas.

Informe Década Digital 2025 de la UE: los puntos ciegos que encuentra España en su digitalización

España acelera su transformación digital… pero aún no pisa a fondo. Así lo confirma el último informe de la Comisión Europea sobre la Década Digital, que sitúa a nuestro país entre los más ambiciosos en metas y financiación. El 26 % del Plan de Recuperación español se dedica a digitalización, y se han implementado el 100 % de las recomendaciones europeas de 2024.

¿Y en qué estamos mejor? En infraestructuras, sin duda: cobertura del 95 % en redes de fibra, 96 % en redes de muy alta capacidad y más del 95 % en 5G. También destacan los esfuerzos en ciberseguridad, inteligencia artificial y talento digital. España ha lanzado ALIA, el primer modelo fundacional de IA entrenado en lenguas cooficiales, y un sandbox regulatorio pionero para sistemas de alto riesgo.

¿El problema? Las pymes siguen sin subirse del todo al tren. Solo el 11 % usa IA, lejos del objetivo europeo del 75 %. Y mientras los servicios públicos digitales para ciudadanos mejoran, los dirigidos a empresas retroceden. La brecha con grandes empresas también persiste en el uso de cloud, analítica de datos y formación en ciberseguridad.

Adopción de la nube, IA y anális

En startups, más de lo mismo: España se estanca con 13 unicornios, tres por debajo de lo previsto para 2024. Aun así, se refuerza el ecosistema emprendedor con medidas como el fondo Next Tech (4.000 M€) o el foro nacional para empresas emergentes.

Lo mejor para España:

  • Infraestructura digital muy por encima de la media UE.

  • Liderazgo en ciberseguridad pública y despliegue de IA responsable.

  • ALIA y sandbox regulatorio: apuesta por soberanía tecnológica.

  • Formación digital en expansión, con 80.000 profesionales en formación.

Lo peor:

  • Adopción de IA y cloud en pymes muy baja.

  • Servicios públicos digitales para empresas en retroceso.

  • Falta de especialistas TIC (4,7 % vs 5 % UE).

  • Ecosistema startup sin crecimiento en unicornios.

Digitalizar para ser más sostenibles 

La evidencia científica lo respalda: la digitalización no solo transforma empresas, también impulsa la sostenibilidad. Así lo recoge el nuevo informe del Centro Común de Investigación de la Comisión Europea, que analiza cómo las tecnologías digitales están ayudando a Europa a alcanzar los Objetivos de Desarrollo Sostenible (ODS).

Lo que muchas empresas —como Inova— llevan años defendiendo, ahora se consolida como visión europea: la transición digital y la transición verde deben caminar juntas. No como caminos paralelos, sino como una única hoja de ruta transformadora.

Desde redes inteligentes que mejoran la eficiencia energética hasta sensores que detectan problemas medioambientales en tiempo real, la digitalización se convierte en una aliada clave para diseñar políticas más efectivas, anticiparse a retos y conectar mejor con la ciudadanía.

Porcentaje del gasto estimado de los RRP destinado a objetivos climáticos y digitales

Pero el informe también lanza una advertencia: invertir en digital no es garantía de sostenibilidad. Hace falta visión estratégica, medición de impacto y un enfoque territorial que adapte la tecnología a las necesidades locales.

Lo mejor del informe para Europa:

  • Las tecnologías digitales ayudan a optimizar recursos, reducir emisiones y mejorar servicios como salud, educación o movilidad.

  • Facilitan la colaboración entre administraciones, empresas y ciudadanía.

  • Refuerzan la transparencia y el seguimiento de políticas públicas.

  • Conectan a las pymes con nuevas oportunidades de mercado y eficiencia.

Lo que aún falta por hacer:

  • Evitar que la digitalización agrave las desigualdades territoriales o sociales.

  • Superar la dependencia tecnológica externa.

  • Medir de forma rigurosa el impacto ambiental de las soluciones digitales.

  • Asegurar que los fondos europeos lleguen donde más se necesitan.

En definitiva: digitalizar con propósito es digitalizar con impacto. El futuro sostenible de Europa será también, inevitablemente, digital.

O sector TIC galego supera os 23.000 empregos e consolida o seu crecemento

O ecosistema tecnolóxico en Galicia segue medrando. Así o confirma o último informe Galicia Dixital publicado polo Observatorio da Sociedade da Información e a Modernización de Galicia (Osimga), que reflicte que en 2023 o sector superou por primeira vez os 23.000 traballadores afiliados á Seguridade Social, o que supón un incremento do 21,3% respecto ao ano 2020.

Empresas que utilizan tecnoloxías disruptivas. Ano 2024

A Coruña lidera, Lugo pecha

A distribución territorial mantén as tendencias habituais. A provincia da Coruña concentra máis da metade dos profesionais TIC (14.412), seguida de Pontevedra (6.777), Ourense (1.336) e Lugo, á cola, con 642 persoas afiliadas, apenas o 4% do total. Estes datos evidencian a concentración da actividade TIC nas áreas urbanas e con maior peso industrial, unha brecha territorial que segue sen corrixirse.

Maioría de micropemes e especialización en software

En Galicia hai 3.108 empresas TIC rexistradas, o 4,7% do total estatal, o que nos sitúa na quinta posición por comunidades, por detrás de Madrid, Cataluña, Andalucía e Comunidade Valenciana. A estrutura empresarial mantense eminentemente de pequena dimensión: o 79% das compañías teñen dous ou menos asalariados.

En canto á actividade, destaca a programación, consultoría e servizos informáticos, que agrupan ao 67% das empresas. Moi por detrás sitúanse as firmas dedicadas á reparación (287) e venda de equipos (269). Esta orientación cara ao software é unha oportunidade para fomentar servizos de alto valor engadido e posicionar o sector como motor da transformación dixital doutros sectores.

Lixeira recuperación do emprego autónomo

O 87% das persoas empregadas no sector cotizan no réxime xeral, aínda que o traballo autónomo medrou en 2024 por primeira vez en tres anos, alcanzando o 13%. A suba foi mínima —unha décima— pero podería sinalar unha recuperación da actividade freelance ou o nacemento de novas microempresas.

Fenda de xénero persistente

A cara menos amable do informe é a persistente desigualdade de xénero. A presenza de mulleres no sector apenas subiu unha décima e mantense no 31,1% do total. Ademais, só o 18,1% das traballadoras se dedican a tarefas TIC estritamente técnicas, fronte ao 55,3% dos homes. Nos postos directivos a fenda agrándase: só o 1,4% das mulleres acceden a cargos de dirección, fronte ao 6,3% dos homes.

iCousas: a rede galega que anticipa o futuro e as catástrofes

Galicia dá un paso de xigante na dixitalización pública coa segunda fase da súa rede IoT: iCousas. Unha infraestrutura pioneira, desenvolvida por Retegal e Amtega, que xa opera en máis de 300 centros de telecomunicacións do Goberno galego e que se converte nunha ferramenta clave para previr catástrofes naturais, mellorar a seguridade cidadá e coidar do benestar das persoas maiores.

A rede, que xa espertou o interese doutras comunidades, permite centralizar e xestionar datos en tempo real sobre o territorio: desde niveis de auga ata detección de incendios ou actividade anómala en ríos. Ademais, abre a porta a novas aplicacións en saúde, turismo, mobilidade ou xestión ambiental, cunha capacidade para integrar ata 300.000 sensores.

Pero… por que é tan relevante unha rede como iCousas? Porque, como subliña o último informe europeo sobre IoT e sustentabilidade, a tecnoloxía non evita os desastres… pero pode cambiar radicalmente a maneira de afrontalos. A internet das cousas permite detectar antes os riscos, responder con maior rapidez e minimizar danos humanos e económicos.

Así transforma a IoT a xestión das catástrofes:

  • Mitigación: sensores que monitorizan niveis de auga, temperatura ou contaminación; alertas temperás ante incendios, terremotos ou inundacións.
  • Preparación: planificación baseada en datos en tempo real, simulacros mellor deseñados e control de recursos críticos (alimentos, medicamentos, combustible).
  • Resposta: drons, roupa intelixente e sensores no terreo para localizar persoas, avaliar danos ou coordinar rescates con precisión.
  • Recuperación: seguimento post-catástrofe, coordinación entre axentes e sistemas de información pública para facilitar o retorno á normalidade.

Con iCousas, Galicia demostra que unha rede intelixente non só conecta dispositivos: tamén salva vidas. Un exemplo de como a dixitalización pública —ben planificada— pode converterse nunha aliada estratéxica fronte aos retos máis complexos do noso tempo.

Sparc: chips Made in Vigo para a soberanía tecnolóxica europea

Vigo aspira, como o seu clube de fútbol más senlleiro, a xogar a Liga Europa. Pero neste caso no que ten que ver coa tecnoloxía. A planta de semiconductores que se construirá no Parque Tecnolóxico e Lóxico de Valladares acaba de recibir un pulo decisivo: o Consello de Ministros aprobou a entrada da Sociedade Española para a Transformación Tecnolóxica (SETT) no proxecto cunha inxección de 17,2 millóns de euros, no marco do Perte Chip.

A iniciativa está liderada por Sparc, unha spin-off da Universidade de Vigo especializada na fabricación de semiconductores fotónicos con materiais avanzados como fosfuro de indio ou arseniuro de galio. A nova planta, única en Europa, poderá producir até 20.000 obleas ao ano, e contará cunha sala branca de última xeración, centro tecnolóxico e centro de formación.

O apoio non chega só do sector público: Indra entra no capital como accionista maioritario cunha achega de 20 millóns de euros, garantindo tamén a demanda de chips fotónicos para as súas operacións. A Zona Franca, a través de Vigo Activo, completa a rolda de investimento. A fábrica suporá 200 empregos directos de alto valor e outros 550 indirectos, con impacto directo na retención de talento, a tecnoloxía punteira e o desenvolvemento do tecido empresarial galego.

Non é casualidade. Este paso forma parte dunha aposta estatal pola autonomía tecnolóxica europea no ámbito dos semiconductores. O Perte Chip, con máis de 12.000 millóns de euros, busca que proxectos como Sparc sitúen a España como actor estratéxico no deseño e produción de microelectrónica avanzada.

Galicia suma así un novo activo no mapa da tecnoloxía europea. E faino cun proxecto que une universidade, empresa, I+D e industria con vocación global.

Carballo colle forza: 32.000 descargas para o modelo de IA en galego

Cando hai un ano se presentou Carballo, o primeiro gran modelo de linguaxe artificial para o galego, o obxectivo estaba claro: poñer a nosa lingua no mapa da intelixencia artificial. Un ano despois, o balance é moi positivo: 32.326 descargas en Hugging Face e un crecemento continuo do ecosistema tecnolóxico arredor do galego.

Desenvolto por CiTIUS e o ILG da USC no marco do Proxecto Nós, Carballo naceu como un modelo fundacional, é dicir, unha base sólida sobre a que construír aplicacións avanzadas en galego: chatbots, tradutores, corretores ou sistemas de diálogo. Foi adestrado con máis de 2.100 millóns de palabras, no maior corpus de textos en galego ata o momento, e contou co apoio tecnolóxico do CESGA.

Pero Carballo non está só. Forma parte da rede ILENIA, que integra a catro centros de referencia no ámbito da IA e as tecnoloxías da linguaxe, cun obxectivo común: desenvolver recursos dixitais abertos nas linguas oficiais do Estado. A día de hoxe, os seus modelos acumulan máis de 200.000 descargas:

  • Salamandra (BSC) para 35 linguas europeas, incluído o catalán: 130.747 descargas.

  • Latxa (HiTZ) para o éuscaro: 33.142 descargas.

  • Carballo (CiTIUS-USC) para o galego: 32.326 descargas.

  • Aitana (CENID) para o valenciano: 17.656 descargas.

Estes modelos non só promoven a soberanía tecnolóxica, senón que tamén facilitan que empresas e institucións desenvolvan solucións propias, sen depender de tecnoloxías alleas nin de idiomas hexemónicos.

Galicia demostra, unha vez máis, que combinar ciencia, lingua e tecnoloxía é apostar polo futuro. Porque construír unha IA en galego non é só un logro técnico, é tamén unha declaración de identidade. E Carballo medra forte.

Novas Inova

Ampliado o prazo de Re-acciona: tes ata o 15 de novembro (ou ata esgotar crédito)

Boa nova para as empresas que queiran dar un salto na súa competitividade: o programa Re-acciona do Igape amplía o seu prazo de solicitude ata o 15 de novembro, agás que se esgote o crédito dispoñible. Unha oportunidade que, desde Inova, levamos máis dunha década aproveitando para acompañar a empresas como a túa en procesos de crecemento, innovación e transformación real.

Este ano, participamos prestando dous servizos que responden a dúas necesidades clave:

Apoio a Empresas Emerxentes Innovadoras

Porque emprender non é só ter unha idea: é saber transformala nun negocio viable e sostible. En Inova sumámonos ao teu equipo para acompañarte na definición de modelo de negocio, desenvolvemento de produto, captación de financiamento ou xestión do talento. Todo cun enfoque áxil, práctico e orientado a resultados: primeiras vendas, pilotos en condicións reais, rexistro de marca ou presentación a fondos, segundo o obxectivo definido.
Máis información e solicitudes → reacciona-emerxentes

Circularización e Optimización de Procesos

Se o que precisas é mellorar a eficiencia da túa produción ou facer a túa cadea loxística máis sostible, tamén podemos axudarte. Este servizo está deseñado para impulsar a transición cara a modelos circulares, reducir custes e mellorar o impacto ambiental da túa empresa.
Máis información → reacciona-optimizacion-procesos

Lembra: os servizos están subvencionados ao 80% polo IGAPE, no marco do programa Re-acciona Galicia. O custo para as empresas é reducido e o impacto pode ser decisivo.

En Inova levamos máis de dez anos prestando este tipo de servizos. Se queres que o cambio se note, estamos á túa beira para facelo posible.

Proyecto Fertinsect: innovación circular para una agricultura más sostenible de la mano de CETIM y Galinsect

¿Es posible producir fertilizantes naturales más eficientes y respetuosos con el medioambiente… a partir de insectos? La respuesta está en FERTINSECT, un proyecto que une biotecnología, economía circular e innovación aplicada al campo.

Con la experiencia de CETIM y Galinsect, y la participación de Inova en la comunicación y difusión del proyecto, FERTINSECT avanza en el desarrollo de nuevos biofertilizantes a partir de residuos orgánicos y larvas de insectos, con un enfoque claro: reducir el impacto ambiental de la agricultura y valorizar residuos.

¿Te interesa saber más?
El próximo 2 de julio a las 12:00 h te invitamos a conocer los avances del proyecto en un breve webinar online de 30 minutos con sus protagonistas.

Inscríbete aquí:
Formulario de inscripción

Una alternativa natural, circular y eficiente está más cerca de lo que pensamos.

Investigación y reflexión para impulsar la transición industrial

La semana pasada, nuestro compañero Juanjo participó en la 16th International Sustainability Transitions Conference, celebrada en Lisboa, donde presentó los avances de su investigación doctoral sobre descarbonización industrial.

En su intervención, Juanjo abordó cómo las teorías de transiciones sociotécnicas pueden ayudarnos a entender la reconfiguración de los sistemas industriales, superando el concepto clásico de “lock-in” y analizando las barreras —tecnológicas, económicas, sociales e institucionales— que aún frenan el cambio.

Esta experiencia no solo supuso un hito personal y profesional, sino que también ha dado lugar a un nuevo artículo en nuestro blog. En él reflexiona sobre uno de los debates más inspiradores del congreso: la interfaz ciencia-política y la necesidad de invertir en especialistas capaces de conectar ambos mundos para traducir el conocimiento en acción.

Desde Inova, trabajamos precisamente para reforzar este puente en Galicia, impulsando la innovación y la transición industrial hacia un modelo bajo en carbono.

Te invitamos a leer el artículo completo en nuestro blog.

AI-VIDDA: inteligencia artificial para vivir más (y mejor)

La esperanza de vida no deja de crecer, pero el verdadero reto está en alargar también los años con salud, autonomía y bienestar. Con ese objetivo nace AI-VIDDA, un proyecto que aspira a situar a Galicia en la vanguardia de la inteligencia artificial aplicada al envejecimiento saludable. Inova, junto a sus cinco socios, presentó a principios de junio en el Hospital Álvaro Cunqueiro los avances de esta iniciativa ante profesionales de la salud, la innovación y los cuidados.

Liderado por DomusVi y respaldado por GAIN e IGAPE a través del programa MISIÓNS 2024, AI-VIDDA cuenta con un presupuesto de 2,5 millones de euros y la colaboración de referentes como el Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur o atlanTTIC (UVigo). El objetivo: aumentar los años de vida saludable de los 84 a los 88… y mejorar la calidad de esos años.

Inova tiene un papel clave: desarrollar un modelo capaz de medir la calidad de vida en parámetros tangibles, vincularlos a intervenciones eficaces y entrenar una IA que ayude a profesionales a tomar decisiones más personalizadas y efectivas.

El ecosistema del proyecto se completa con:

  • Hifas da Terra, que trabaja con hongos para el deterioro cognitivo precoz.

  • Balidea y atlanTTIC, que desarrollan modelos de interacción por voz.

  • ADOC Niucom, encargada del hardware y los dispositivos de monitorización.

  • Big Formación, que crea contenido digital para reducir la soledad no deseada.

Una alianza pionera, multidisciplinar y con impacto directo en la salud, el bienestar y la dignidad de nuestras personas mayores. Porque no se trata solo de vivir más, sino de vivir mejor. Y AI-VIDDA ya está en marcha.

Formación con propósito: así foron os últimos webinars de Inova

En Inova seguimos apostando por compartir coñecemento práctico para mellorar a competitividade das pemes a través da Oficina Económica de Galicia. Este mes sumamos case 900 persoas inscritas nos nosos webinars, onde o noso equipo compartiu ferramentas e claves para dar pasos reais cara á dixitalización:

Case 900 inscricións en total e unha media de 295 participantes por sesión. Grazas a todas as empresas que confiades en nós para seguir aprendendo e mellorando xuntas.

INOVA: CONSULTORA TECNOLÓGICA
Resumen de privacidad

Esta web utiliza cookies para que podamos ofrecerte la mejor experiencia de usuario posible. La información de las cookies se almacena en tu navegador y realiza funciones tales como reconocerte cuando vuelves a nuestra web o ayudar a nuestro equipo a comprender qué secciones de la web encuentras más interesantes y útiles.